عطایی عضو هیات مدیره سندیکای لوله و پروفیل: لوله و پروفیل صنعتی پویا و منسوخ ناشدنی است

زمانی می‌توانیم از اهمیت صنعت تولید لوله و پروفیل فولادی صحبت کنیم که جایگاه دقیق آن را در تامین نیازهای داخلی و منطقه‌ای بدانیم، در شرایطی که در میان کشورهای همسایه تنها تعداد محدودی از کشورها امکان تولید لوله و پروفیل فولادی دارند، به وضوح در محدوده‌ای وسیع برای تولیدکنندگان امکان صادرات ایجاد می‌شود. در چنین شرایطی انتظار می‌رود صادرات این بخش، علیرغم سودآوری برای تولیدکننده گره گشای بخشی از مشکلات ارزی نیز باشد. مشکلاتی که با تدبیر می‌تواند راه را به سوی ارزآوری قابل توجه و همچنین اشتغال زایی که نیازهای فعلی کشور ما هستند باز کند؛ در این راستا ماهنامه جهان معدن در گفت‌وگویی با سید مرتضی عطایی کچویی عضو هیات مدیره سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی به مسائل و مشکلات موجود در این صنعت پرداخته است:

_
_

آقای عطایی از چه زمانی تولید محصولات لوله و پروفیل را شروع کردید؟
از سال 1350 فعالیت خود را با راه اندازی شرکت اخوان حدادیان شرکت کچو و چند سال بعد با شرکت سپاهان سقف، شروع کردم. به مرور زمان در سال 71 و 72 به خطوط تولیدمان، خط‌های بسته جوش را اضافه کردیم. وقوع جنگ باعث شد تا خطوط تولید به صورت کامل تعطیل شود. پس از پایان جنگ در سال 68 بار دیگر تولید را از سر گرفتیم. خط فرم یا بازار ما فلزی بود. خط باز بدون جوش بود و کار را با هشت کارگر شروع کردیم. در سال بعد یک قیچی و در سال‌های بعد دو خط دیگر اضافه کردیم. تا سال 1374 چهار خط جوش داشتیم با حدود شصت کارگر. سال 78 نیز شرکت تولیدی به نام شرکت گروه تولید صنعتی کچو راه‌اندازی کردیم.
چه محصولاتی تولید می‌کنید؟
انواع پروفیل و محصولات تو خالی. از قوطی ده در بیست تا قوطی صد و چهل در صد و چهل، دو نوع لوله گاز با استانداردهای مربوطه ای پی آی تولید می‌کنیم، از یک دوم اینچ تا چهار اینچ و لوله‌های صنعتی از جمله محصولات ماست. لوله‌های گاز خانگی از یک دوم اینچ تا دو اینچ هم از جمله تولیدات ما هستند. 
مشکلات شما در امر تولید محصولات چیست؟
در سال 91 در منطقه سوسنگرد که یکی از محروم‌ترین مناطق ایران است با تصمیم به کمک به یک کارخانه ورشکسته ورود پیدا کردیم. کارخانه‌ای در آن منطقه راه‌اندازی کردیم و هدف ما مطلقا سودآوری نبود، بلکه برای جلوگیری از بیکاری کارگرها و از بین رفتن سرمایه سرمایه گذاران کار را آغاز کردیم، طی قراردادی و تعامل کردیم و جریمه و پول و بدهی‌های آن کارخانه را پرداخت کردیم، کارخانه‌ای بود که هیچ کارگری نداشت و مجهز به سه خط تولید بود. در سال 93 و 94 با در پیش گرفتن مسیر تولید دو خط اضافه کردیم و تعداد کارگران حدود چهل و دو نفر بود. در سال 94 با بخشنامه‌های نا به جای مسئولین دولتی که صبح بخشنامه می‌دهند و عصر همان بخشنامه را باطل می‌کنند و در نهایت فردا بخشنامه دیگری صادر می‌کنند، ما نهایتا این کارخانه را حفظ کردیم اما با مشکلاتی که ایجاد شد ناچار به تعدیل تعدادی نیرو شدیم اما توانستیم موقعیت شغلی 35 کارگرمان را حفظ کنیم آن هم در شرایطی که از فولاد مبارکه به ما بار اختصاص داده می‌شود اما هزینه حمل آن زیاد است و مقرون به صرفه در رقابت‌های بازار نیست. ما مجبور هستیم هر زمان از بازار از واسطه‌ها بخریم. با این مسائل الحمدلله همچنان 32 کارگر در این کارخانه مشغول به کار هستند. توقع ما این بود که در آن منطقه محروم و با توجه به این که در استان خوزستان نسبت به استان‌های دیگر در و پنجره‌های فولادی بیشتر مصرف می‌شود حداقل بتوانیم ده خط تولید اضافه و روزانه با صد کارگر کار کنیم. 
ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های صنعت تولید لوله و پروفیل در کشور ما چیست؟
صنعت لوله و پروفیل صنعتی نیست که منسوخ شده باشد. هنوز در ایران حتی در مناطق روستایی و محروم این محصول مصرف دارد، در شرایطی که در این مناطق درهای آلومینیوم کاربرد چندانی ندارد به جای آنها یا درهای چوبی و یا درهای فلزی می‌گذارند. در چنین موقعیتی فولاد یک محصول با تاریخ مصرف دائمی و در واقع مادر صنایع است. در چنین شرایطی عده‌ای به عنوان تولید کننده ثبت شرکت کرده و در نوسانات بازار از فولاد مبارکه سهمیه می‌گیرند که در نهایت یا با رانت و یا از هر طریق دیگری و مواد اولیه‌ای که دریافت می‌کنند به تولید کننده واقعی نمی‌رسد. این مشکلی است که ما در بورس هم با آن روبرو هستیم. در واقع من معتقدم ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های خوبی در این صنعت نهفته است اما نهایت کلام من این است که اهمیتی به تولید داده نمی‌شود. چرا ما نباید تولید و صادرات داشته باشیم؟ چرا مشکل صادرات برای تولیدکننده وجود دارد؟ کشورهای همسایه مثل عراق و افغانستان و تاجیکستان واقعا مشتری خوبی برای کالاهای ما هستند ولی تحریم داخلی ما مخصوصا در صنعت تولید لوله و پروفیل، بیش از تحریم‌های خارجی شده است. صبح بخشنامه اجازه صادرات می‌دهند و فردا همان را ممنوع می‌کنند. عین بخشنامه‌ای که وزیر جهاد می‌گوید صادرات گوجه فرنگی آزاد است اما وزیر صمت آن را ممنوع اعلام می‌کند، ما هم چنین مشکل مشابهی با وزارتخانه داریم. 
مشکل دقیقا چیست؟
اگر می‌خواهیم تولید کنیم باید افرادی در راس کار قرار بگیرند که از جنس تولید هستند، وزیر صمت باید از جنس تولید باشد تا بتواند شرایط و موقعیت تولیدکننده را درک کند. کشور ما زمانی می‌تواند پیشرفت کند که افراد گزینش شوند و هر کس در جای خود قرار بگیرد. از بخش خصوصی نظرخواهی و مشورت نمی‌خواهند؛ اگر بخش خصوصی به چنین موضوعاتی منافع عده‌ای به خطر می‌افتند، رانت‌ها و تقاضاها به خطر می‌افتد. 
آیا این تمام مشکلات است؟ نوسان‌های ارزی مشکلی در کار شما ایجاد نکرده است؟
درست به همین دلیل من صادرات محصولاتم را متوقف کرده‌ام، در واقع برای ما شرایطی فراهم کرده‌اند که قیمت محصول نهایی از قیمت مواد اولیه کمتر است. 
دستاوردهایی که سال 97 داشته‌اید چه بوده است؟
تولید یک سری محصولات جدید مثل نوع خاصی از لوله‌های گاز که تا پیش از این وارد می‌کردیم اما اکنون با تولید آن در داخل توانستیم تا اندازه‌ای به صرفه جویی ارزی برسیم، در عین حال در صنعت لوله و پروفیل هم انجام اندازه‌ای صادرات را داشته‌ایم که به نسبت خوب بوده اما در عین حال نوسانات ارزی تبدیل به معضلی برای تمام صادر کنندگان و همینطور واردکنندگان شده است. من معتقدم دولت باید بتواند ما را به اندازه‌ای حمایت کند که بتوانیم با ترکیه و چین وارد رقابت شویم و اگر چنین حمایتی نباشد واقعا رقابت کردن در بازار امری بسیار سخت یا ناممکن می‌شود.