بررسی «تعاملات دو حوزه فولاد و سنگ‌آهن، چالش‌ها و راهکارها»

به گزارش جهان معدن ،میزگرد تخصصی تعاملات دو حوزه فولاد و سنگ‌آهن، چالش‌ها و راهکارها و صادرات در دوره پساترامپ با حضور مصطفی موذن زاده پیشکسوت صنعت فولاد، دکتر اردشیر سعدمحمدی سرپرست معاونت امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت، دکتر سرقینی معاون سابق امور معدنى وزارت صمت، مهندس حمیدرضا عظیمیان مدیرعامل شرکت فولادمبارکه اصفهان، مهندس ناصر تقی زاده مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو و مهندس کیوان جعفری تهرانی تحلیلگر ارشد بازارهای بین المللی فولاد و سنگ آهن در حاشیه یازدهمین همایش چشم انداز صنعت فولاد و سنگ آهن با نگاهی به بازار برگزار شد.

_
_

با ورود زنجیره فولاد به بورس؛ مشکل قیمتی حل می شود

_
_

مصطفی موذن زاده پیشکسوت صنعت فولاد در این میزگرد با اشاره به اینکه دو سال به دنبال عرضه سنگ آهن در بورس کالا بودیم، گفت: امروز این حرکت آغاز شده و باید قبول کرد که واقعی سازی قیمت ها؛ جریانی است که نمی توان مانع از انجام آن شد.

_
_

وی با بیان اینکه قیمت شمش در بورس کالا عرضه و کشف می شود و پایه سایر زنجیره تولید شده است، تاکید کرد: این در حالی است که بخشی از محصولات نهایی هم در بورس عرضه شده و بخش دیگری به صورت رانتی در بازار آزاد به فروش می رسد.

_
_

موذن زاده در ادامه افزود: در زنجیره فولاد هم سر خط قیمت ها آزاد است و هم انتهای خط، اما در وسط زنجیره یک زمان دستوری و یک زمان هم بورسی تعیین می شود؛ لذا انواع قیمت ها در بازار را شاهد هستیم که با ورود زنجیره فولاد به بورس این مشکل قیمتی حل می شود.

_
_

وی با انتقاد از اینکه در بخش دولتى که عمدتا ایمیدرو شامل آن مى شود خرید سنگ به صورت مزایده انجام مى شود، خاطرنشان کرد: معناى این کار را نمی دانیم. اگرچه فولادى ها نیز جدى تر وارد سنگ آهن شده اند.

_
_

این پیشکسوت فولادی درباره نوع فروش محصولات زنجیره ارزش اظهار کرد: برخى فروش هاى دولتى تحت تاثیر فشارهاى بیرونى انجام مى شود. در حوزه کنسانتره نیز قیمت ها به نوعى دستورى بوده، اما حتى توزیع نیز به نوعى دستورى و به نفع مصرف کننده است.

_
_

وى درباره عرضه شمش گفت: شمش نیز در بورس عرضه و کشف قیمت مى شود، اما برخى خریدها توافقى و خارج از بورس نیز انجام مى شود. بخشى از محصول نهایى مانند ورق در بورس و مابقى آزاد و غیرمنطقى فروخته مى شود.

_
_

نیازمند تعادل در حوزه فولاد هستیم

_
_

دکتر اردشیر سعدمحمدی سرپرست معاونت امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت هم در این میزگرد گفت: در بحث بازار باید اول تکلیف مشخص شود که می خواهیم به اقتصاد آزاد ورود کنیم یا نه؟ اکنون سیستم قیمت گذاری شناور را در پیش گرفته ایم، اما موضوع مهم برای اقتصاد و صنعت کشور این است که راهی جز حرکت به سمت بحث علمی و اقتصاد آزاد یعنی اقتصاد مبتنی بر عرضه و تقاضا نداریم و به این سمت حرکت خواهیم کرد.

_
_

وی گفت: واقعیت این است که در حوزه فولاد امسال به ۲۱ میلیون تن بلوم و بیلت می رسیم؛ در حالی که مصرف ما ۱۲ میلیون تن برآورد شده است؛ در نتیجه نیازمند صادرات هستیم. ۵ میلیون تن از این شمش توسط بنگاه های کوچک و القایی ها تولید می شود که به لحاظ کیفی موضوعاتی در مورد آنها مطرح است.

_
_

وی افزود: در ورق نسخه ای به غیر از شمش نیاز است. میزان تولید ورق ۱۱ میلیون تن است؛ در حالی که میزان مصرف با توجه به تقاضا بیشتر از این میزان است؛ بنابراین در تامین تقاضا تامین تقاضای زیر ۵ میلیمتر بیشتر از سایر ورق هاست و در این بخش دچار مشکل می شویم.

_
_

وی خاطرنشان کرد: سوال این است که اگر قرار است آرامش در بازار فولاد برقرار شود؛ نیازمند سرمایه گذاری در کدام بخش هستیم؟ به این ترتیب سرمایه گذاری ها باید جهت دار باشد.

_
_

دکتر سعدمحمدی اظهار داشت: در حال حاضر سیستم قیمت گذاری شناور را در پیش گرفته ایم و وزارت صمت در برهه هایی ناچار به کنترل در حوزه قیمت شده است، اما موضوع مهم برای اقتصاد و صنعت کشور این است که راهی جز حرکت به سمت بحث علمی و اقتصاد آزاد یعنی اقتصاد مبتنی بر عرضه و تقاضا نداریم و به این سمت خواهیم رفت.

_
_

وی افزود: ما در بحث فولاد حلقه معدن تا محصول نهایی داریم. در حال حاضر پیش بینى ذخیره ۷۰ ساله سنگ آهن براى جهان مطرح است، اما در ایران اگر افق چشم انداز محقق شود؛ نیازمند ۱۸۰ میلیون تن سنگ آهن هستیم که با شرایط فعلى تنها براى ۲۰ سال ذخیره در اختیار داریم.

_
_

وى افزود: درنتیجه اکتشاف یک نکته کلیدى است و قطعا نیازمند تجهیزات جدید و ماشین آلات جدید هستیم. همچنین نیازمند سیستم هاى ماهواره اى هستیم؛ زیرا سیستم هاى قدیمى اشتباهات را افزایش مى دهد.

_
_

دکتر سعدمحمدى اضافه کرد: پس از بخش معدن نیازمند تعادل در حوزه فولاد هستیم. ما در تولید فولاد امسال ۲۱ میلیون تن بلوم و بلیت تولید مى کنیم، اما نیاز داخل ۱۲ میلیون تن است؛ در نتیجه باید براى صادرات برنامه ریزى شود. البته ۵ میلیون تن شمش توسط بنگاه هاى کوچک تولید مى شود، اما در مورد کیفیت آن صحبت هایى مطرح است که باید براى ارتقا آن تلاش کرد.

_
_

معاون وزیر صمت با اشاره به حوزه ورق نیز گفت: در حوزه ورق میزان ظرفیت تولید ۱۱ میلیون تن است، اما نیاز بازار شاید بیشتر از این رقم باشد. جالب است بدانید تقاضا براى ورق کمتر از ۵ میلیمتر بیشتر بوده و همین موضوع مشکل ایجاد مى کند. باید نقاط ضعف را شناسایى و برطرف کنیم.

_
_

به گفته دکتر سعدمحمدى باید تقاضاى بازار در ۱۰ سال پیش رو را سناسایى و در همان راستا اقدام به سرمایه گذارى کنیم.

_
_

دکتر سعدمحمدى اضافه کرد: ما نیازمند آموزش مداوم و مستمر هستیم؛ زیرا علم به سرعت در حال توسعه است. در کنار آن باید به دنبال پرورش نیروى انسانى متخصص باشیم. همچنین باید قبول کرد که در همه سطوح نیازمند تغییر هستیم. از سویى دیگر موضوع ایجاد بازار داخلى و افزایش سرانه مصرف را نباید فراموش کرد.

_
_

توسعه نامتوازن در صنعت فولاد به وجود آمده است

_
_

دکتر جعفر سرقینی معاون سابق امور معدنى وزارت صمت نیز در میزگرد تخصصی تعاملات دو حوزه فولاد و سنگ‌آهن، چالش‌ها و راهکارهای صادرات در دوره پساترامپ با تاکید بر اینکه مخالف آزادسازی قیمت سنگ آهن و توزیع آن نیستم، گفت: اما اگر این اتفاق بیفتد و قیمت و توزیع سنگ آهن؛ شرکت ها و معادن کوچک و متوسط دچار مشکلات متعددی شده و با خطر تعطیلی مواجه می‌شوند. سوالی که مطرح است اینکه آیا یک واحد کوچک مى تواند به عنوان مثال با مبارکه رقابت کند؟

_
_

وی با اشاره به اینکه سیستم سهمیه بندی بر این بوده است که همه شرکت ها در کل کشور بتوانند مواداولیه مورد نیاز خود را داشته و به تولید خود ادامه دهند؛ با انتقاد از اینکه شرایط فعلى به ما تحمیل شده و توسعه نامتوازن در صنعت فولاد به وجود آمده است، خاطرنشان کرد: به نظر می رسد ما براى ۱۵ سال آینده هم ذخیره نداریم.

_
_

دکتر سرقینی در توضیح این موضوع تاکید کرد: همزمان با رشد فولاد؛ توسعه در معدن و اکتشافات انجام نشده است. در واقع در اکتشاف ما با کسرى هایى مواجه هستیم و متاسفانه از بسیارى از تکنولوژى هاى روز دنیا محروم هستیم. در واقع این نامتوازن بودن باعث شده است تا دولت در این بخش ورود کند؛ این در حالی است که باید خود را به تکنولوژی های امروزی در اکتشافات روز مجهز کنیم.

_
_

اگر به تکنولوژى های روز دنیا نرسیم؛ از دنیا عقب مى مانیم

_
_

مهندس حمیدرضا عظیمیان مدیرعامل فولادمبارکه نیز در این میزگرد با تاکید بر اینکه ما در فولادمبارکه بیشتر به این فکر هستیم که نیازهاى کشور در حوزه ورق را تامین کنیم، خاطرنشان کرد: اگر راهکارهایى ایجاد شود؛ ما به دنبال معدنکارى نمى رویم.

_
_

وی با اشاره به اینکه اگر پروژه نورد گرم ۲ اجرا شود تمام نیازهاى کشور تامین خواهد شد، افزود: امروز خودروسازان نیازمند ورق هاى سبک و مستحکم هستند. بنابراین اگر این نیاز تامین نشود؛ چه اتفاقى رخ مى دهد؟ بنابراین اگر خود را به تکنولوژى های روز دنیا نرسانیم؛ از دنیا عقب مى مانیم.

_
_

وی در ادامه به مشکلات و چالش های پیش روی این صنعت اشاره کرد و گفت: در چنین موقعیتى با مشکلاتى همچون مواداولیه و قطع برق در فصل زمستان مواجه بودیم کهمنجر به عدم تولید ۳۰۰ هزار تنى محصولات شد؛ در حالى که مبارکه مى تواند بیش از ظرفیت اسمى خود اقدام به تولید کند.

_
_

مهندس عظیمیان با بیان اینکه اسلب ۳۰۰ میلیمترى نیز براى اولین بار در ایران تولید و در اکسین تبدیل به نورد شد تا نیاز صنعت نفت تامین شود، به پروژه نفت گوره به جاسک اشاره کرد و گفت: ما در سال ۹۷-۹۸ در یک کار مشترک فولاد موردنیاز تولید و ۴۵۰ هزار تن در اختیار فولاد اکسین قرار گرفت.

_
_

در اکتشافات باید به صورت جدی تر وارد شد

_
_

مهندس ناصر تقی زاده مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو هم در میزگرد تخصصی «تعاملات دو حوزه فولاد و سنگ‌آهن، چالش‌ها و راهکارهای صادرات در دوره پساترامپ» با تاکید بر اینکه در اکتشافات قیمت را آزاد بگذارید تا در شرکت‌های خصوصی تمایل به سرمایه‌گذاری در این بخش ایجاد شود، پیشنهاد داد: سال‌هاست بحث قیمت‌گذاری مطرح است، اما باید در اکتشافات به صورت جدی تر تدابیری اندیشیده شود و دولت به جای بروکراسی شدید اداری به شرکت‌های توانمند پهنه‌ها را واگذار کند.

_
_

وی با اعلام آمادگی چادرملو در فعالیت در حوزه اکتشافات در هر نقطه ای از کشور خاطرکرد: فلات مرکزى ایران سرشار از سنگ آهن است. در همین راستا دولت تنها باید کنترل و نظارت کند و در قیمت‌گذاری محصولات مداخله دخالتی نداشته باشد و فشار را از معادن داخلی بردارد و اجازه ندهد قیمت ها از حد جهانى بالاتر رود.

_
_

مهندس تقى زاده با تاکید بر اینکه باید برای سواحل خلیج فارس مشوق‌هایی گذاشته شود که سنگ آهن و گندله را وارد کنند، خاطرنشان کرد: نباید امروز سنگ را از خراسان به بندرعباس منتقل کرد و سپس ۱۰ سال دیگر از بندرعباس به خراسان ببریم؛ بلکه باید براى واحدهاى بندرعباس امتیازهایى قائل شویم تا سنگ آهن و گندله موردنیاز خود را وارد کنند؛ چراکه این کار مقرون به صرفه تر خواهد بود.

_
_

فقط ۱۰ سال ذخیره سنگ آهن پرعیار در اختیار داریم

_
_

کیوان جعفرى طهرانى تحلیلگر بین المللى بازار سنگ آهن و فولاد نیز در این میزگرد با اشاره به اینکه پرعیارترین کنسانتره دنیا متعلق به چادرملو است، تاکید کرد: تولید سنگ آهن با عیار کمتر از ۱۵ تا ۱۷ درصد در دنیا مقرون به صرفه نیست؛ بنابراین اگر بخواهیم از ذخایر پرعیار استفاده کنیم؛ تنها براى ۱۰ سال ذخیره در اختیار داریم.

_
_

وی با بیان اینکه کشورمان با بحران اساسى کمبود سنگ آهن مواجه است، گفت: تا زمانى که قیمت ها واقعى نشود؛ این بحران باقى خواهد ماند. در نتیجه به جاى اینکه تنها به دنبال اکتشاف باشیم؛ باید دپوى معادنى که سال ها قبل استفاده شده اند را بازیابى کرده و به سراغ استفاده از عیار ۱۵-۲۰ درصد برویم.

_
_

وی با بیان اینکه باید دید در دنیا چه اتفاقى در حوزه اکتشاف و استخراج سنگ آهن رخ مى دهد و از آن الگوبردارى کرد، در ادامه افزود: نمى دانیم تحریم ها تا چه زمانى ادامه خواهد داشت. اما آنچه که مسلم است اینکه هزینه حمل سنگ آهن از استرالیا تا بندرعباس ۵۰ دلار در شرایط تحریم و ۲۵ دلار در شرایط غیرتحریم است؛ در حالى که ۲۵ دلار هم براى طرح جامع فولاد رقم بالایى خواهد بود.

_
_

جعفرى طهرانى اضافه کرد: ما از برزیل امکان واردات نداریم. در استرالیا هم هزینه حمل را مطرح کردم. توصیه بنده آن است که افغانستان به عنوان بزرگترین ذخیره سنگ آهن (در معدن حاجى گک) در آسیا فرصت خوبى با مسافت ۴۵۰ کیلومترى براى واردات مواداولیه به ایران است.