دکتر شبستری مطرح کرد: ضرورت انقلاب معدنی؛ اقتصادی شدن اکتشاف، استخراج و فرآوری موادمعدنی

بدون شک ایجاد انقلاب به معنی ایجاد تغییر است، آن چه که زیربنای یک انقلاب را فراهم می‌کند احساس نیاز به تغییر در شرایطی است که تا برهه‌ای از زمان به پیش رفته است و اکنون که بحث از انقلاب معدنی می‌کنیم باید به این نکته توجه داشته باشیم که لازمه ایجاد این انقلاب ایجاد تغییراتی بنیادین است. در کنار این تغییرات، ایجاد انقلاب معدنی بدون شک الزاماتی هم دارد که یکی از مهمترین موارد به کارگرفتن مدیرانی است که به ایجاد انقلاب معدنی اعتقاد داشته باشند و قادر به انجام اصلاحات اقتصادی و پایین آوردن هزینه‌های تولید ‌باشند. در حقیقت ایجاد انگیزه بیشتر برای فعالیت و کار در محیط معدنی به دور از حاشیه‌ها و اختلافات کارگری و نیز با برنامه و استراتژی توسعه‌ای مساله‌ای است که مدیران در راس کار برای همگام شدن با انقلاب معدنی باید آن را مدنظر قرار دهند. در حقیقت ساخت این زیربناهاست که می‌تواند مسیر را برای وقوع انقلاب معدنی و آن چه که در حال حاضر نیاز قعطی اقتصاد ماست هموار کند تا با حرکت در این مسیر به سمت توسعه پایدار و چشم انداز 1404 پیش روی کنیم.

_
_

در همین راستا سایت خبری جهان معدن در گفت‌وگویی با دکتر حمید شبستری نایب رییس هیات مدیره انجمن تخصصی تحقیق و توسعه صنایع و معادن و استاد دانشگاه تربیت مدرس انجام داده است؛ دکتر شبستری در این گفت‌وگو با اشاره به داشتن واحدهای قوی و فعال تحقیق و توسعه و همکاری معدن با دانشگاه‌ها و خبرگان بخش معدن، به ضرورت‌های انقلاب معدنی اشاره کرده است که شرح این گفت‌وگو در ادامه می‌آید:

_
_

از دیدگاه شما به عنوان یک استاد دانشگاه ضرورت‌های ایجاد انقلاب معدنی در کشور چیست و چرا نیاز به انقلاب معدنی داریم؟

_
_

ضرورت انقلاب معدنی در ایران برای اقتصادی شدن اکتشاف، استخراج و فرآوری مواد معدنی است که در حال حاضر این فعالیت‌ها اقتصادی نیستند و هزینه‌های تولید و قیمت تمام شده مواد معدنی به دلیل بی‌برنامه‌گی و عدم وجود سیستم مدیریتی توانا در اجرای قوانین در بخش معدن غیرمنطقی و غیرقابل توجیه است.
استفاده از نیروی کار با تجربه، داشتن واحدهای قوی تحقیق و توسعه، به کارگیری تکنولوژی در تولید اقتصادی، تغییر روش‌های استخراجی معادن مختلف ( به خصوص زغالسنگ که بعضا هنوز با روش‌های پرهزینه قدیمی استخراج می‌شوند) سرمایه گذاری در بخش اصلاح روش‌های استخراجی و تولید و از همه مهم‌تر به کارگیری مدیران حرفه‌ای و دلسوز که معتقد به تحقیقات کاربردی و کاهش هزینه‌ها و نیز آماده همکاری با محققین و مراکز علمی کشور باشند از ضرورت‌های انقلاب معدنی به شمار می‌رود. مورد دیگر ارزش قایل شدن برای کار و فعالیت تولیدی با دفع قدرت‌های موازی مدیریت در محیط معادن است که متاسفانه همواره مانع انجام کارهای توسعه‌ای معادن می‌شود. به هرحال تا مدیریت کلان کشور نتواند و یا نخواهد این اشکالات را برطرف کند، هیچ اقدام دیگری در این زمینه تاثیرگذار نخواهد بود.

_
_

ظرفیت‌های داخل کشور ما برای رسیدن به انقلاب معدنی چه چیزهایی است؟
ظرفیت‌هایی که باید در نقشه راه معدن لحاظ شوند عبارتند از: مدیریت کارآمد و مسلط به مسایل فنی- اقتصادی معدن؛ داشتن واحد قوی و فعال تحقیق و توسعه و همکاری با دانشگاه‌ها و خبرگان بخش معدن؛ کاهش هزینه‌های مازاد و انتظارات سایر ادارات دولتی از معادن که بعضا بسیار هزینه‌بر و غیرمعقول است؛ حذف قدرت‌های موازی در معدن که به تحریک کارگران و کارکنان می‌پردازند از قبیل شوراها و تشکل‌های کارگری که منجر به باندبازی و سیاسی بازی در محیط معدنی شده و از انجام کارهای اساسی معدن جلوگیری می‌کنند و در نهایت به حذف و برکناری نیروهای کارآزموده و متخصص از محیط‌های معدنی می‌انجامد که متاسفانه در حال حاضر مدیران قادر به برخورد با این قدرت‌های موازی تصمیم‌گیر نبوده و نمی‌توانند فعالیت‌های آنها را در چارچوب قوانین محدود کنند و بیشتر آنها برای بقای خود تابع این قدرت‌ها می‌شوند؛ اصلاح قانون کار در جهت انجام تولید بهینه و اقتصادی؛ انجام طرح‌های توسعه‌ای معادن جهت افزایش ارزش افزوده در معادن مختلف؛ انجام تحقیقات کاربردی مستمر توسط کادر قوی جهت بهینه سازی تولید و پایین آوردن قیمت تمام شده؛ کمک به معادن در خصوص پرداخت عوارض، بیمه، مالیات و حقوق دولتی آنها

_
_

به نظر شما بخش معدن و صنایع معدنی نسبت به سایر بخش‌ها چه مزیت‌هایی دارد که قابلیت این را داشته باشد که تکیه‌گاه رشد و توسعه اقتصاد پایدار کشور شود؟
پیش از هر چیز اینکه منابع غنی مواد معدنی در ایران باید اکتشاف شوند و در این زمینه سرمایه گذاری‌های لازم صورت بگیرد در واقع این اکتشافات باید کاملا علمی و فنی باشد و ذخیره معدن باید دقیقا مورد ارزیابی قرار گیرد. این در حالی است که بسیاری از اکتشافات در کشور ما کامل انجام نشده و برای سرمایه‌گذار داخلی و خارجی دقیق نیستند. معادن متوسط و بزرگ که هم اکنون در حال بهره برداری هستند هم همچنان نیاز به تامین سرمایه در گردش و انجام اصلاحات لازم برای بهینه و اقتصادی شدن تولید دارند؛ در دسترس بودن نیروی کار متخصص و مراکز دانشگاهی معدنی در کشور از مسایلی است که می‌تواند موجب پیشرفت بخش معدن و ایجاد توسعه پایدار را فراهم کند که البته این مورد باید منجر به انجام پروژه‌های تحقیقاتی کشور شود تا امور معدنی ما به صورت علمی‌تری پیش روند به خصوص این که بخش معدن از قابلیت ایجاد ارزش افزوده بالایی هم برخوردار است؛ مورد دیگری هم که باید مدنظر قرار گیرد استفاده از منابع انرژی مناسب در تولید است که در این زمینه بسیار تاثیرگذار است.

_
_

به عنوان سوال آخر، به نظر شما ایجاد انقلاب معدنی چه فواید و مزایایی برای کشور دارد؟
انقلاب معدنی بدون انجام اصلاحاتی که شرح آن داده شد، انجام شدنی نیست و شعاری بیش نخواهد بود. اگر بتوان این اصلاحات را انجام داد و مانعی در مسیر این اصلاحات ایجاد نشود، قطعا فعالیت‌های معدنی در کشور اقتصادی می‌شود و در مصرف داخلی و صادرات رقابت پذیر می‌شود.